7 Temmuz 2011 Perşembe

Fyodor Mihayloviç Dostoyevski - ÖTEKİ



 Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi
Rusça Aslından Çeviren: Tansu Akgün
181 Sf.

Öteki; sözü edilen veya benzer iki nesneden önem ve konum bakımından uzakta olan, mevcut kültürün içinde dışlanmış olan demektir. Kahramanımız Golyadkin de yaşadığı dönemde, bulunduğu toplumda talep görmeyen bir karakterdir. Hastalıklı bir ruhu temsil eder adeta. Kendine hiç güvenmeyen, bulunduğu ortamda göze çarpmayı sevmeyen, silik olmayı tercih eden, kimseye ilişmeyen, kimsenin de ona ilişmesini istemeyen biridir. Kitap boyunca kendini üstüne basa basa şöyle tanımlar: "Ben kendi işime bakarım, içim temiz, düşmanlarımla uğraşmaya tenezzül etmem. Etnrika çevirmem ve bununla gurur duyarım. Temiz kalpli, özü sözü bir, düzgün, kibar, yumuşak başlı..." tüm bunların ötesinde hastalıklı bir kararsızdır. Asla ne yapacağını kestiremez. Öyle mi yapsan yoksa böyle mi yapsam modundadır sürekli. Ani kararlar verir ,anında vazgeçer, bir anda birden çok seçeneği ve ihtimali düşünür. Kısacası psikolojik sorunlu bir karakterdir kahramanımız. Ve biz kitap boyunca onun iç sesini duyar ve dinleriz.
    Golyadkin için dış dünya bir tehdittir, öteki insanlar birer rakip. Bu yüzden kimse ile sağlıklı bir ilişki kuramaz hatta konuşamaz.
    Bir gün çalıştığı daireye gittiğinde kendisine tıpatıp benzeyen, aynı görüntüye sahip biriyle karşılaşır ve bunun gerçek mi, rüya mı yoksa yanılsama mı olduğuna karar veremez, kendini çimdikler, etrafındaki iş arkadaşlarını gözden geçirir fakat hersey sıradandır, kimse bu duruma bir tepki göstermez ve kahramanımız şaşırır. Üstelik adı da aynıdır. Öteki Golyadkin. Onun, aynı dairede çalışmaya başlayan yeni memur olduğunu kısa sürede öğrenir. Tedirginliği tümden artar. Ya dairede Bay Golyadkin'in yerine geçmek isterse... Üstelik Bay Golyadkin'in tam zıttı karakterdedir, dairedeki tüm insanlara kısa sürede kendini kabul ettirmiştir, Yöneticinin gözüne dahi girmiştir. İkinci Golyadkin, Bay Golyadkin için bir rakip, adeta düşmandır...

    Hikaye genel hatlarıyla böyle ama  dünyaca ünlü yazarın anlatmak istediği üstüne bastığı asıl tema ne?

    Ötekileşmek mi? İnsanın kendinin tam zıttı öteki ben'i mi? Ben'i ile yüzleşmesi mi?
Psikolojik nöbetler geçiren, sosyal davranış bozuklukları olan bir karakter mi?

     Sanırım hepsi...

     Yorumlaması zor bir kitaptı. Benimkisi naçizane... 

      En güzel yorum tabiki sevgili Edebiyat Eleştirmenlerimizin olacaktır.

    Herkese iyi okumalar.



2 yorum:

pelinpembesi dedi ki...

buyıl merak edip alıp okuduğum bir kitaptı.ben de memnun kaldım, yazın da çok güzeldi..

Mor Kalemlik dedi ki...

Teşekkür ederim Buketcim, beğendiğine sevindim. :)